اختلال گفتار پس از سکته مغزی

  1. خانه
  2. خدمات کلینیک
  3. اختلال گفتار پس از سکته مغزی
اختلال گفتار پس از سکته مغزی

اختلال گفتار پس از سکته مغزی زمانی رخ می دهد که جریان خون در ناحیه ای از مغز مختل شود. این می تواند به دلیل انسداد یک لخته خون (سکته مغزی ایسکمیک) یا پارگی رگ خونی (سکته مغزی هموراژیک) اتفاق بیفتد. سلول های مغز با کمبود اکسیژن و مواد مغذی، به سرعت شروع به مردن می کنند. ناحیه ای از مغز که تحت تأثیر سکته مغزی قرار می گیرد، انواع آسیب هایی را که ممکن است فرد تجربه کند، از جمله اختلالات گفتاری بالقوه را تعیین می کند.

شناسایی زود هنگام اختلالات گفتاری پس از سکته مغزی ضروری است. مشکلات در برقراری ارتباط می تواند به طور باورنکردنی خسته کننده و منزوی کننده باشد. شناخت این نگرانی ها امکان مداخله سریع توسط متخصص گفتاردرمانی (SLP) را فراهم می کند.

انواع اختلال گفتار پس از سکته مغزی

سکته مغزی اغلب منجر به مشکلات مربوط به زبان می شود. سه مورد از شایع ترین اختلالات گفتاری پس از سکته مغزی عبارتند از:

آفازی: آفازی یک اختلال زبانی است که در درجه اول بر مراکز زبانی مغز تأثیر می گذارد. این بر توانایی فرد در درک زبان، صحبت کردن، خواندن یا نوشتن تأثیر می گذارد. انواع مختلفی از آفازی وجود دارد:

  • آفازی بیانی (آفازی بروکا): مشکل در تولید زبان گفتاری و نوشتاری. گفتار ممکن است با عبارات کوتاه و کلمات حذف شده متوقف شود.
  • آفازی دریافتی (آفازی ورنیکه): مشکل در درک زبان گفتاری و نوشتاری. گفتار ممکن است روان، اما بی معنی، با کلمات ساختگی یا استفاده نادرست از کلمات واقعی باشد.
  • آفازی گلوبال: شکل شدیدی که در آن هم درک و هم تولید زبان به طور قابل توجهی مختل می شود.
  • آفازی آنومیک: مشکل مداوم در یافتن کلمات مناسب برای استفاده در مکالمات یا نوشتن.

دیزآرتری: دیس آرتری یک اختلال گفتاری حرکتی است. این ناشی از ضعف یا فلج در عضلات مورد استفاده برای گفتار (صورت، لب ها، زبان، گلو) است. دیزآرتری باعث تغییراتی در تولید گفتار می شود، مانند گفتار نامفهوم، آهسته، آرام، یا درک مشکل.

آپراکسی گفتار: این اختلال شامل مشکل در برنامه ریزی توالی حرکات ماهیچه ای مورد نیاز برای گفتار است. ممکن است فردی بداند که چه می خواهد بگوید، اما در هماهنگی حرکات برای تولید صداها یا کلمات واضح گفتار مشکل دارد.

علائم اختلالات گفتاری پس از سکته مغزی

علائم این اختلالات گفتاری بسته به شدت سکته مغزی و نواحی آسیب دیده مغز بسیار متفاوت است. برخی از علائم رایج عبارتند از:

آفازی

مشکل در یافتن کلمات
استفاده از کلمات نادرست یا جایگزین کردن صداها در کلمات
صحبت کردن با جملات کوتاه و ناقص
تولید رشته های بی معنی از کلمات
مشکل در درک گفتار دیگران
مشکل در خواندن یا نوشتن

دیزآرتری

گفتار نامفهوم یا زمزمه شده
کند شدن سرعت گفتار
صدای آرام یا خشن
تغییر در زیر و بم یا ریتم گفتار
مشکل در کنترل تنفس در حین گفتار

آپراکسی گفتار

صداهای گفتاری تحریف شده
مشکل در کنار هم قرار دادن صحیح صداها و هجاها
خطاهای گفتاری متناقض (یک کلمه ممکن است یک بار به درستی گفته شود و بار دیگر نادرست)
در جستجوی صداها، گویی در تلاش برای یافتن موقعیت های صحیح دهان هستند

تشخیص و درمان

گفتاردرمانی درمان اصلی اختلال گفتار پس از سکته مغزی است که در کلینیک توانبخشی برنا در شرق تهران ارائه می شود.

درمان بر بهبود ارتباطات متمرکز است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • تمریناتی برای تقویت عضلات گفتار
  • استراتژی هایی برای بهبود واژه یابی
  • تکنیک هایی برای تمرین تولید گفتار واضح
  • روش های ارتباطی جبرانی مانند تابلوهای تصویر یا وسایل ارتباطی
  • مشاوره برای افراد و اعضای خانواده

بهبودی پس از سکته بسیار فردی است و پیش آگهی بهبود گفتار بسیار متغیر است. برخی از عوامل عبارتند از:

  • شدت سکته: سکته‌های کوچکتر یا سکته‌های مغزی که مناطق خارج از مراکز زبان را تحت تأثیر قرار می‌دهند، معمولاً پیش آگهی بهتری دارند.
  • سن و سلامت کلی: بیماران جوانتر و آنهایی که از سلامت خوبی برخوردارند اغلب بهبودی بهتری پیدا می کنند.
  • به موقع بودن مداخله: گفتار درمانی زودهنگام و مداوم برای به حداکثر رساندن پتانسیل بهبودی بسیار مهم است.
  • انگیزه: مشارکت بیمار و خانواده در روند بهبودی مهم است.

بهبودی خودبخودی اغلب در هفته‌ها و ماه‌های اولیه پس از سکته مغزی دیده می‌شود، اما ادامه درمان می‌تواند به پیشرفت بیشتر کمک کند و استفاده از استراتژی‌های جبرانی را در زندگی روزمره تسهیل کند.