تحریک الکتریکی مغز نوعی متد درمانی است که با استفاده از چندین روش مختلف و با توجه به نوع مشکل بیمار و نظر درمانگر بر روی مغز بیمار اعمال می شود. تحریک فراجمجمه ای با جریان الکتریکی مستقیم (tDCS)، تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای با جریان نویز تصادفی (tRNS) و تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای با جریان متناوب (tACS) از جمله روش های مهم در تحریک الکتریکی مغز هستند. در تمام این روش ها، جریان الکتریکی کوچک و ضعیفی از الکترودهای هادی که روی سطح سر قرار گرفته است، اعمال می گردد.
تحریک الکتریکی مغز به روش tDCS رایج ترین نوع تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای است که در مرکز توانبخشی برنا ( توانبخشی در شرق تهران ) با استفاده از پیشرفته ترین تجهیزات توسط متخصصان در این زمینه ارائه می شود.در این روش با استفاده از یک جریان الکتریکی ضعیف (حداکثر تا ۲ میلی آمپر) نواحی خاصی از مغز را تحریک می کنند که این کار می تواند اثرات درمانی بر جای بگذارد. همچنین می توان داطلاعات بیشتری در خصوص کارکرد مغز انسان نیز به درمانگر بدهد. این روش نوعی درمان غیر تهاجمی است که طی آن جریان مستقیم بسیار ضعیفی بر پوست سر وارد شده و سبب تغییر آستانه تحریک پذیری نورون ها می شود. تحریک ایجاد شده در این روش در حد ایجاد پتانسیل عمل پاسخ (مانند انقباض عضلانی) نیست بلکه با هدف اصلاح ساختار و عملکرد نورون ها در جهت مطلوب و مد نظر (نورومدولاسیون) است.
تاکنون هیچ گونه عارضه جانبی خاصی در مورد استفاده از این روش گزارش نشده است. اما از آنجایی که tDCS یک روش تحریک الکترکی مغز است اقدامات احتیاطی باید رعایت شود.
موارد کاربرد
- وزوز گوش
- اختلال درد
- افسردگی
- سردردهای میگرنی
- پارکینسون
- اختلالات اضطرابی
- سکته مغزی ( برای کمک به توانبخشی و بازآموزی عصبی )
- اعتیاد
- اختلال حافظه
- مشکلات یادگیری
- اختلال کم توجهی _ بیش فعالی
- شیزوفرنی
- اختلال اشتها مانند کاهش اشتها یا افزایش غیرطبیعی اشتها
تحریک الکتریکی مغز برای اضطراب
تعدیل فعالیت مناطق مغزی مرتبط با اضطراب: تحریک الکتریکی مغز با هدف قرار دادن مناطق خاصی از مغز که در ایجاد و تقویت اضطراب نقش دارند، فعالیت آنها را تعدیل میکند.
تقویت ارتباطات عصبی: این روش میتواند به تقویت ارتباطات عصبی بین مناطق مختلف مغز کمک کند که در نتیجه باعث بهبود عملکرد مغز و کاهش علائم اضطراب میشود.
کاهش حساسیت به استرس: تحریک الکتریکی مغز میتواند به کاهش حساسیت مغز به محرکهای استرسزا کمک کند و در نتیجه پاسخهای اضطرابی را کاهش دهد.
انواع تحریک الکتریکی مغز برای درمان اضطراب
TDCS (تحریک جریان مستقیم ترانس کرانیال): این روش از جریان مستقیم کمشدت برای تحریک مغز استفاده میکند.
TMS تکراری: در این روش، پالسهای مغناطیسی با فرکانس بالا و تکرارشونده به مغز اعمال میشود.
مزایای TMS در درمان اضطراب
اثربخشی بالا: مطالعات نشان دادهاند که TMS میتواند در بسیاری از افراد مبتلا به اضطراب، به طور قابل توجهی علائم را کاهش دهد.
عوارض جانبی کم: عوارض جانبی TMS معمولاً خفیف و موقتی هستند و شامل سردرد، تحریکپذیری و سرگیجه میشود.
عدم نیاز به دارو: TMS میتواند به عنوان یک جایگزین برای داروهای ضد اضطراب مورد استفاده قرار گیرد.
سرع عمل: در بسیاری از موارد، TMS میتواند به سرعت علائم اضطراب را کاهش دهد.
چه کسانی میتوانند از TMS برای درمان اضطراب استفاده کنند؟
افرادی که به درمانهای دارویی پاسخ ندادهاند.
افرادی که به دنبال یک درمان غیرتهاجمی هستند.
افرادی که به عوارض جانبی داروهای ضد اضطراب حساس هستند.
تحریک الکتریکی مغز (TMS) برای افسردگی
یک روش درمانی غیرتهاجمی است که در سالهای اخیر برای درمان افسردگی مورد توجه قرار گرفته است. در این روش، از طریق دستگاهی خاص، پالسهای مغناطیسی به نواحی خاصی از مغز ارسال میشود که مسئول تنظیم خلق و خو هستند. این پالسها باعث تحریک سلولهای عصبی و بهبود عملکرد آنها میشوند.
تحریک الکتریکی مغز چگونه به درمان افسردگی کمک میکند؟
تعدیل فعالیت عصبی: TMS با تنظیم فعالیت عصبی در نواحی خاصی از مغز، به بهبود تعادل شیمیایی مغز کمک میکند.
افزایش تولید نوروترانسمیترها: این روش میتواند تولید نوروترانسمیترهایی مانند سروتونین و دوپامین را که در تنظیم خلق و خو نقش دارند، افزایش دهد.
تقویت اتصالات عصبی: TMS میتواند به تقویت اتصالات عصبی در نواحی مختلف مغز کمک کند و در نتیجه عملکرد مغز را بهبود بخشد.
مزایای تحریک الکتریکی مغز:
غیرتهاجمی بودن: برخلاف برخی روشهای درمانی دیگر، TMS نیازی به جراحی ندارد و عوارض جانبی جدی ندارد.
اثربخشی بالا: مطالعات نشان دادهاند که TMS در بسیاری از بیماران مبتلا به افسردگی که به درمانهای دارویی پاسخ ندادهاند، موثر است.
عوارض جانبی کم: شایعترین عارضه جانبی TMS سردرد خفیف است که معمولاً پس از چند جلسه درمان از بین میرود.
چه کسانی میتوانند از TMS استفاده کنند؟
افرادی که به افسردگی شدید مبتلا هستند و به درمانهای دارویی پاسخ ندادهاند.
افرادی که عوارض جانبی شدیدی از داروهای ضد افسردگی تجربه میکنند.
افرادی که به دنبال یک روش درمانی جایگزین برای افسردگی هستند.
مراحل انجام TMS:
ارزیابی: قبل از انجام TMS، پزشک یک ارزیابی کامل از وضعیت بیمار انجام میدهد.
قرار دادن کویل: یک کویل (سیم پیچ) کوچک روی سر بیمار قرار میگیرد که پالسهای مغناطیسی را به مغز ارسال میکند.
تحریک مغناطیسی: بیمار در طول جلسات درمانی هوشیار است و میتواند به فعالیتهای روزمره خود ادامه دهد.
تعداد جلسات: تعداد جلسات درمانی به شدت افسردگی و پاسخ بیمار به درمان بستگی دارد.
مهم است بدانید: TMS یک درمان جایگزین برای داروهای ضد افسردگی نیست و معمولاً به عنوان یک درمان مکمل استفاده میشود.
کلمات مرتبط :
توانبخشی مغز – تحریک الکترکی مغز – توانبخشی سکته مغزی با تحریک مغز
